Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, finansal kesim dışında faaliyet gösteren şirketlerin Haziran 2026 dönemine ilişkin döviz varlık ve yükümlülüklerini açıkladı.
Verilere göre şirketlerin net döviz pozisyonu açığı 205 milyar 755 milyon dolara ulaştı.
Mayıs ayına göre şirketlerin döviz varlıkları 140 milyon dolar azalırken, döviz yükümlülükleri 2 milyar 202 milyon dolar arttı. Bunun sonucunda net döviz açığı bir ayda 2 milyar 342 milyon dolar büyüdü.
Döviz varlıklarında 140 milyon dolarlık düşüş
Haziranda şirketlerin döviz varlıklarının alt kalemlerinde farklı yönlerde hareketler görüldü.
Yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 1,032 milyar dolar, türev varlıklar 845 milyon dolar ve menkul kıymetler 148 milyon dolar arttı.
Buna karşılık şirketlerin yurt içindeki bankalarda bulunan döviz mevduatı 1,597 milyar dolar, ihracat alacakları ise 568 milyon dolar azaldı.
Bu değişimlerin sonucunda şirketlerin toplam döviz varlıkları önceki aya göre 140 milyon dolar geriledi.
Yükümlülükler 2,2 milyar dolar arttı
Şirketlerin döviz yükümlülükleri tarafında ise toplamda 2 milyar 202 milyon dolarlık artış gerçekleşti.
Artışın en dikkat çekici kalemi türev işlemler oldu. Türev yükümlülükler bir önceki aya göre 3 milyar 571 milyon dolar yükseldi.
Aynı dönemde yurt içinden sağlanan nakdi krediler 1,147 milyar dolar, ithalat borçları 124 milyon dolar ve yurt dışından sağlanan nakdi krediler 99 milyon dolar azaldı.
Kısa vadede tablo farklı
Toplam döviz pozisyonundaki 205,8 milyar dolarlık açığa karşılık kısa vadeli veriler farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Haziran sonunda şirketlerin kısa vadeli döviz varlıkları 150,122 milyar dolar, kısa vadeli yükümlülükleri ise 143,532 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Böylece finansal kesim dışındaki şirketlerin kısa vadeli net döviz pozisyonu 6,591 milyar dolar fazla verdi.
Ancak kısa vadeli fazla mayıs ayına göre 3,172 milyar dolar azaldı. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam döviz yükümlülükleri içindeki payı ise yüzde 36 olarak hesaplandı.
Döviz açığı neden önemli?
Reel sektörün net döviz pozisyonu, şirketlerin döviz cinsinden veya dövize endeksli varlıkları ile yükümlülükleri arasındaki farkı gösteriyor.
Bu nedenle göstergedeki değişim, şirketlerin kur hareketlerine karşı taşıdığı bilanço riskinin izlenmesinde önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Haziran verilerinde toplam açığın büyümeye devam etmesine karşılık kısa vadeli pozisyonun fazla vermesi, şirketlerin döviz riskinde vade yapısının da en az toplam açık kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
