Ekonomi Gazetesi’nden Şebnem Turhan’ın analizine göre, sıkı para politikasıyla yükselen finansman maliyetleri ve krediye erişimdeki sınırlamalar şirketleri son yıllarda tahvil ihraçlarına yöneltti. Ancak yatırım fonlarında yaşanan sorunların ardından özel sektör tahvil piyasasında da baskı arttı.
Tahvil stoku 992,8 milyar TL
TCMB verilerine göre genel yönetim dışı sektörlerin yurt içi tahvil ihraç stoku 16 Ekim itibarıyla 992,8 milyar TL seviyesinde bulunuyor.
Bunun 286,5 milyar TL’sini banka ihraçları oluştururken, banka dışı kurumların toplam ihraç stoku 706,2 milyar TL düzeyinde.
Toplam tahvil stoku fon krizinden önceki hafta 1 trilyon 71 milyar TL seviyesindeydi. Buna karşın piyasanın büyüklüğü geçen yılın aynı döneminin oldukça üzerinde bulunuyor. Toplam devlet dışı tahvil ihracı yıllık yüzde 60,7, banka dışı kurumların tahvil ihracı ise yüzde 54,4 artmış durumda.
Şirketlerin ödeme sorunları arttı
Son dönemde bazı şirketlerin tahvil ödemelerini gerçekleştirememesi piyasadaki risk algısını artırdı.
Geçen hafta Tarfin Tarım, Alnus Yatırım, Alves Kablo ve Fikret Petrol tahvil ödemelerinde temerrüde düştü. Ata Varlık Kiralama’nın ihraç ettiği ve kullanıcısı Fikret Petrol olan tahvilin ödemesi de gerçekleştirilemedi.
Daha önce Tera Yatırım Bankası ve Hedef Holding’in tahvil ödemelerinde de sorun yaşanmıştı.
Yabancıdan 1,3 milyar dolarlık satış
Piyasadaki gelişmeler yabancı yatırımcının pozisyonuna da yansıdı. TCMB verilerine göre 15 Eylül’den bu yana yabancıların özel sektör tahvillerindeki satışları 1,3 milyar doları aştı.
Yabancı yatırımcıların özel sektör tahvili stoku 3 milyar 39 milyon dolara kadar gerilerken, fon krizi öncesinde bu rakam 4,6 milyar doların üzerindeydi.
TCMB’den tahvil ödemelerine yönelik adım
Ödeme sorunlarının gündeme gelmesinin ardından TCMB de kredi düzenlemesinde değişikliğe gitti.
Banka dışı özel sektör kuruluşlarının yurt içinde TL cinsinden ihraç ettikleri ve yıl sonuna kadar itfası gelecek borçlanma araçlarının ödenmesinde kullanılacak TL krediler, ticari kredi büyüme sınırından istisna edildi.
Düzenlemeyle şirketlerin likidite yönetiminin kolaylaştırılması ve kredi büyüme sınırları nedeniyle banka finansmanına erişimde yaşanabilecek sorunların azaltılması amaçlanıyor.
Küçük şirketler için risk uyarısı
Analizde görüşlerine yer verilen uzmanlar, büyük şirketlerin tahvillerinde yaygın bir sorun beklemezken özellikle küçük ölçekli şirketlerde yeni temerrütlerin görülebileceğine dikkat çekiyor.
BBVA Küresel Piyasalar Strateji Direktörü Tufan Cömert de sistemik bir finans sektörü krizi riskini sınırlı görmekle birlikte, şirket kredi piyasasında likidite ve yeniden finansman risklerinin yeniden fiyatlandığına işaret ediyor.
Kaynak: Ekonomi Gazetesi – Şebnem Turhan
