Avrupa’da enerji fiyatlarında başlayan ikinci yükseliş dalgası, enflasyonla mücadelenin beklenenden daha uzun sürebileceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Philip R. Lane, 22 Eylül’de yayımlanan söyleşisinde petrolün yanı sıra doğal gaz fiyatlarının da yeniden yükseldiğine dikkat çekerek enerji şokunun Avrupa Merkez Bankası’nın mart ayında öngördüğünden daha uzun sürebileceğini söyledi.
Enerjide ikinci dalga başladı
ECB’nin değerlendirmesine göre enerji fiyatlarındaki ilk yükseliş mart ve nisan aylarında yaşandı. Yaz aylarında kısmi bir rahatlama görülmesine rağmen jeopolitik risklerin yeniden artmasıyla petrol ve doğal gaz fiyatları ikinci kez yükselişe geçti.
Lane, bu gelişmenin enflasyonu hem daha yüksek hem de daha kalıcı hale getirebileceğini belirtti.
ECB’nin 10 Eylül’de yayımladığı son projeksiyonlarda da enerji şokunun etkisinin uzadığı görülüyor. Banka, euro bölgesi manşet enflasyonunun 2026’da ortalama yüzde 3,0, 2027’de yüzde 2,5, 2028’de ise yüzde 2,1 olmasını bekliyor.
Gıda ve elektrik fiyatlarına yansıyabilir
ECB açısından kritik konu enerji fiyatlarındaki artışın ekonominin diğer alanlarına ne ölçüde yayılacağı.
Lane, şubat ayından bugüne kadar elektrik ve hizmet fiyatlarında belirgin bir ikinci tur etkisinin görülmediğini ve bunun olumlu olduğunu söyledi. Ancak enerji fiyatlarındaki yeni yükseliş dalgasının gıda, elektrik ve genel olarak mal fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Hizmet fiyatlarında ise baskının görece sınırlı kalması bekleniyor.
ECB’nin son tahminleri, yüksek enerji fiyatlarının çekirdek ve gıda enflasyonuna kademeli olarak yansıyabileceğine işaret ediyor.
Enflasyon 2027’nin ilk yarısında da yüksek kalacak
ECB’nin eylül değerlendirmesine göre enerji fiyatlarının etkisiyle manşet enflasyonun 2027’nin ilk yarısı boyunca yüzde 2 hedefinin belirgin biçimde üzerinde kalması bekleniyor.
Lane ise enflasyonun hedefe doğru gerileme sürecinin 2027 ortalarından itibaren belirginleşebileceğini ifade etti. ECB’nin resmi baz senaryosu, manşet enflasyonun yüzde 2 civarına dönüşünün 2027’nin sonlarına doğru gerçekleşmesini öngörüyor.
Bu nedenle enerji fiyatlarının seyri önümüzdeki aylarda ECB’nin faiz kararlarında temel göstergelerden biri olmaya devam edecek.
ECB eylülde faizi artırdı
ECB Yönetim Konseyi 10 Eylül’deki toplantısında üç temel politika faizini 25 baz puan artırdı. Banka kararın gerekçesinde Orta Doğu’daki çatışmanın enflasyon baskısını artırdığını ve enflasyonun uzun süre hedefin üzerinde kalacağını belirtmişti.
Bununla birlikte ECB gelecek faiz kararları için önceden belirlenmiş bir patika açıklamıyor. Banka her toplantıda enflasyon görünümü, gelen ekonomik veriler, enerji fiyatları ve para politikasının ekonomiye aktarımını yeniden değerlendirecek.
Büyüme tarafında da risk var
Enerji şokunun etkisi yalnız enflasyonla sınırlı değil.
Lane, enerji fiyatlarındaki yükselişin sonbaharda daha büyük ve kalıcı hale gelmesi durumunda euro bölgesi ekonomisinin da bundan olumsuz etkilenebileceğini söyledi.
ECB’nin baz senaryosunda euro bölgesinin 2026’da yüzde 0,9, 2027’de yüzde 1,4, 2028’de ise yüzde 1,5 büyümesi bekleniyor. Almanya’daki altyapı ve savunma yatırımları ile AB’nin NextGenerationEU programı büyümeyi destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Avrupa ekonomisi açısından önümüzdeki dönemin temel sorusu bu nedenle enerji fiyatlarının yalnızca ne kadar yükseleceği değil, yüksek seviyelerde ne kadar süre kalacağı olacak.
Kaynak: Avrupa Merkez Bankası (ECB), Philip Lane’in 22 Eylül 2026’da yayımlanan Le Temps söyleşisi.
Kategori: Dünya Ekonomisi / Merkez Bankalar
