Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) finansal kesim dışındaki firmalara ilişkin Temmuz 2026 verileri, reel sektörün döviz pozisyonundaki açılmanın sürdüğünü gösterdi.
Firmaların net döviz pozisyonu açığı hazirana göre 5 milyar 27 milyon dolar artarak 210 milyar 802 milyon dolara çıktı.
TCMB’nin söz konusu istatistiği, finansal kesim dışında faaliyet gösteren şirketlerin döviz varlıkları ile döviz yükümlülükleri arasındaki farkı ve dolayısıyla reel sektörün taşıdığı kur riskini izlemek için kullanılıyor.
Yükümlülükler varlıklardan üç kat hızlı arttı
Temmuz ayında şirketlerin döviz varlıkları bir önceki aya göre 2 milyar 279 milyon dolar arttı. Aynı dönemde döviz yükümlülüklerindeki artış ise 7 milyar 306 milyon dolar oldu. Böylece yükümlülüklerdeki aylık artış, varlıklardaki artışın üç katını geçti.
Varlık tarafında ihracat alacakları 2 milyar 175 milyon dolar, yurt içi bankalardaki mevduatlar 1 milyar 74 milyon dolar ve yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 607 milyon dolar arttı.
Buna karşılık türev varlıklar 1 milyar 547 milyon dolar geriledi.
Döviz kredilerindeki artış dikkat çekti
Yükümlülüklerin dağılımında en büyük aylık artış 3 milyar 472 milyon dolarla türev yükümlülüklerde gerçekleşti.
Yurt içinden sağlanan nakdi krediler 2 milyar 80 milyon dolar, ithalat borçları 1 milyar 147 milyon dolar ve yurt dışından sağlanan nakdi krediler 607 milyon dolar arttı.
Net döviz açığındaki yükseliş yeni değil. TCMB verilerinde açık şubatta 200 milyar dolar sınırını aşmış, nisanda 205,6 milyar dolara çıkmış, mayısta ise 204,4 milyar dolara gerilemişti. Temmuz verisiyle birlikte açık yeniden belirgin biçimde genişledi.
Kısa vadede ise tablo farklı
Toplam net döviz pozisyonundaki yüksek açıkla birlikte değerlendirilmesi gereken önemli bir ayrıntı da şirketlerin kısa vadeli pozisyonu.
Temmuz itibarıyla kısa vadeli döviz varlıkları yaklaşık 151,8 milyar dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise yaklaşık 147,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Buna göre finansal kesim dışındaki firmaların kısa vadeli net döviz pozisyonu 4,37 milyar dolar fazla veriyor.
Ancak kısa vadeli fazla da bir önceki aya göre yaklaşık 2,17 milyar dolar azaldı. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 37 seviyesinde gerçekleşti.
Dolayısıyla TCMB verileri, şirketlerin toplam döviz pozisyonundaki açığın büyümeye devam ettiğini gösterirken, kısa vadeli döviz varlıklarının kısa vadeli yükümlülükleri karşılamaya devam ettiğine de işaret ediyor.
