Küresel döviz piyasalarında haftanın en sert hareketlerinden biri Japon yeninde yaşanıyor.
Dolar/yen kuru salı günü 153 seviyelerine kadar gerileyerek yaklaşık yedi ayın en düşük bölgesini gördü. Başka bir ifadeyle yen, dolar karşısında şubat ayından bu yana en güçlü seviyelerine ulaştı.
Geçen haftanın başında dolar karşısında 160 civarında işlem gören Japon parası böylece birkaç işlem gününde yaklaşık yüzde 4 değer kazandı.
Gözler Japonya Merkez Bankası’nda
Yendeki hareketin arkasındaki temel nedenlerden biri Japonya Merkez Bankası’nın para politikasını daha hızlı sıkılaştırabileceği beklentisi.
Japonya’da enflasyon göstergelerinin merkez bankasının hedeflerine yaklaşması, piyasalarda yeni bir faiz artırımının gündeme gelebileceği beklentisini güçlendirdi.
Financial Times da ağustos sonunda gıda enflasyonundaki yükselişin BOJ üzerindeki faiz artırma baskısını artırdığına dikkat çekmişti.
Piyasanın gözü şimdi bankanın eylül toplantısında.
Carry trade nedir?
Yendeki yükselişi küresel piyasalar açısından önemli hale getiren asıl unsur ise carry trade işlemleri.
Japonya uzun yıllardır çok düşük faiz uyguladığı için yatırımcılar düşük maliyetle yen borçlanıp bu parayı dolar başta olmak üzere daha yüksek faiz veren para birimlerine, tahvillere ve başka finansal varlıklara yatırıyordu.
Basit bir örnekle yatırımcı düşük faizle yen borçlanıyor, bunu dolara çeviriyor ve daha yüksek faiz getiren ABD varlıklarına yatırıyor.
Yen zayıf kaldığı sürece bu işlem yatırımcı açısından avantajlı olabiliyor.
Ancak yen hızla değer kazandığında hesap değişiyor.
Yen yükselince pozisyonlar kapanıyor
Yendeki hızlı değer artışı, yen borçlanarak başka piyasalara yatırım yapanların pozisyonlarını kapatmasına yol açabiliyor.
Bunun için yatırımcıların ellerindeki diğer varlıkları satıp yeniden yen satın almaları gerekiyor.
Bu da yeni bir yen talebi yaratıyor ve Japon parasındaki yükselişi daha da hızlandırabiliyor.
Son günlerde piyasalarda görülen hareketin bir bölümünün bu tür kısa yen pozisyonlarının kapatılmasından kaynaklandığı değerlendiriliyor. FXStreet de BOJ beklentileri, Japon sermayesinin ülkeye dönme ihtimali ve carry trade çözülmesini yendeki yükselişin temel nedenleri arasında gösteriyor.
Japon parası için 2026 hareketli geçiyor
Yendeki son yükseliş, yılın önceki aylarındaki sert değer kaybının ardından geldi.
Japon para birimi temmuz ayında dolar karşısında 40 yılın en zayıf seviyelerine kadar gerilemişti. Bunun ardından Japonya ve ABD’nin döviz piyasasına koordineli müdahalesi geldi.
Financial Times, ABD Hazinesi’nin yen piyasasına müdahalesini tarihî bir adım olarak nitelendirmişti.
Şimdi ise piyasanın yönünü müdahaleden çok faiz beklentileri belirlemeye başlıyor.
ABD enflasyonu da belirleyici olacak
Yenin bundan sonraki yönü yalnızca Japonya’ya bağlı değil.
ABD’de bu hafta açıklanacak üretici ve tüketici enflasyonu verileri, Fed’in 15-16 Eylül toplantısındaki faiz kararına ilişkin beklentileri şekillendirecek.
Japonya’nın faiz artırması ile ABD-Japonya faiz farkının daralması, yıllardır carry trade işlemlerinin temelini oluşturan ucuz yen finansmanının cazibesini azaltabilir.
Bu nedenle yendeki hareket yalnızca Japonya’nın kur hikâyesi değil. Carry trade pozisyonlarının daha hızlı çözülmesi halinde tahvil, hisse senedi ve diğer riskli varlıklara kadar uzanan küresel bir etkisi olabilir.
Kaynak: Wall Street Journal, 8 Eylül 2026; FXStreet, 7 Eylül 2026; Financial Times, Ağustos-Eylül 2026; Bank of Japan piyasa beklentileri.
