Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin şeffaf, adil ve mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi, devletin vergi gelirlerinin korunması ve kayıtdışı ekonomiyle mücadele açısından büyük önem taşıyor. Ticaret Bakanlığı, bu alandaki denetimlerini risk analizi temelli mekanizmalarla sürdürüyor. İthalat-ihracat beyanlarının ikincil kontrolleri ve firma bazlı sonradan denetimler gibi yöntemler kullanılıyor.
Bakanlık, son verilerle birlikte, “Ticaret Bakanlığı, sonradan kontrol firma denetimleri ve ikincil kontrol beyanname incelemeleri sonucunda devletin gelir kaybını önlüyor” açıklamasında bulundu. Ayrıca, son 2,5 yıl içinde 28,7 milyar TL tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği belirtildi.
Gümrük işlemlerinin mevzuata uygunluğunun kontrolü, Ticaret Bakanlığı tarafından aralıksız devam ediyor. Bu kontroller, kurallara uygun işlem yapan dış ticaret erbabının haklarını korumak amacıyla gerçekleştiriliyor. 2024 yılında 6,8 milyar TL, 2025 yılında 13,6 milyar TL ve 2026’nın ilk altı ayında ise toplamda 8,3 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.
Denetimlerin etkinliği için Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü, riskli firmaları tespit etmek amacıyla gelişmiş veri analitiği tekniklerini kullanıyor. Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi, İkincil Kontrol Alarm Sistemi gibi sistemler bu süreçte devreye alınıyor.
Riskli firmalar, Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine tabi tutulurken, şüpheli gümrük beyannameleri 18 Bölge Müdürlüğü Kontrol Şubeleri tarafından inceleniyor.
Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin kurallara uygun bir şekilde yapılması ve vergi gelirleri üzerindeki kayıpların en aza indirilmesi amacıyla yürütülen bu kontrollerin önümüzdeki dönemde de etkin bir şekilde devam edeceği vurgulandı.
